Voor jongeren / Gezondheid en roken / Wat doet roken met je lichaam? / Giftige stoffen
Giftige stoffen in tabak
Sigaretten worden gemaakt van tabak. In tabak zitten een heleboel stoffen die slecht zijn voor je lichaam. De drie belangrijkste zijn koolmonoxide, teer en nicotine. Deze stoffen hebben elk een ander effect op je lichaam. Die effecten kun je merken. De volgende situaties zul je wel herkennen. Als je zelf rookt, of als mensen om je heen roken.

Je rokende klasgenoten zijn in de gymzaal veel sneller moe dan de niet-rokers
Dit heeft te maken met de stof ‘koolmonoxide’.
Koolmonoxide is een gas dat je niet kan zien of ruiken. Als je een sigaret aansteekt, verbrand je de tabak. Op dat moment ontstaat koolmonoxide. Als je de sigaret rookt, krijg je dit gas naar binnen. Koolmonoxide neemt in je bloed de plaats van zuurstof in. Daarom is er minder plaats voor zuurstof in je lichaam. En als je minder zuurstof binnen krijgt, ben je veel sneller moe als je gaat rennen of traplopen. Dus door koolmonoxide gaat je conditie achteruit.
Je rokende vrienden hebben steeds vaker en sneller zin in een sigaretje
Dit heeft te maken met de stof 'nicotine'.

In de tabak van een sigaret zit nicotine. Nicotine zorgt ervoor dat je verslaafd wordt aan roken. Het zorgt ervoor dat je je lekker voelt als je rookt. Door de nicotine kun je je beter concentreren als je hebt gerookt. Je hebt minder honger en je bent meer ontspannen. Nicotine geeft je een kick en je wilt steeds meer. Nicotine is dus eigenlijk een soort drug, net als hasj en wiet. De stof komt snel in je hersenen. Al in 10 seconden!


Door de nicotine knijpen je bloedvaten een beetje samen. Bloedvaten zijn een soort buisjes waar je bloed door stroomt. Als deze buisjes samenknijpen, kan het bloed minder goed door je lichaam stromen. Daarom hebben rokers vaak last van koude handen en voeten. Er stroomt namelijk minder bloed naar je handen en voeten toe.

Je rookt en moet steeds hoesten
Dit heeft te maken met de stof ‘teer’.

Teer is een zwarte en plakkerige stof. Het lijkt een beetje op schoenpoets. Teer is heel slecht voor je longen. Waarom? Aan de binnenkant van je longen zitten heel veel kleine haartjes. Deze heten trilhaartjes. De trilhaartjes houden je longen schoon, net als een kleine bezem. Door de kleverige teer plakken de haartjes aan elkaar vast. De haartjes kunnen slijm en vuil nu niet meer goed uit je longen wegvegen. Hoe krijg je dan het slijm uit je longen? Door te hoesten! Dit noemen we een rokershoestje.


Iemand die rookt, moet dus veel hoesten. Hoesten is niet goed voor je longen. Je longen gaan steeds meer kapot. Longen zijn nodig om zuurstof in te ademen. Dat wordt dus lastiger als je veel rookt. Een eindje hardlopen zit er dan niet meer in…

Een glaasje nagellakremover, alstublieft!

Er zitten nog meer giftige stoffen in een sigaret. Niet 1 of 2 andere smerige stoffen, maar zelfs 599! Deze stoffen worden in tabak gestopt om de smaak wat lekkerder te maken. Je kent er vast wel een paar. Ze worden ook in andere giftige producten gebruikt. Bijvoorbeeld de stof aceton. Deze stof zit ook in nagellakremover. Iemand die rookt, krijgt aceton binnen. Maar je zal niet zo snel een slokje nagellakremover drinken!

Als je een sigaret opsteekt, komen er nog eens 4000 stoffen vrij. Deze stoffen zitten in sigarettenrook. Dus in de tabak zelf zitten ‘maar’ 599 giftige stoffen. Als deze tabak opbrandt, kun je daar dus nog eens 4000 extra giftige stoffen bij op tellen!

Hieronder staat een lijstje met giftige stoffen in tabak. Kijk snel of je een aantal stoffen kent.

Giftige stoffen in tabak
• Arsenicum: dit is een dodelijk gif. Het zit ook in mierenlokdoosjes.
• Ammoniak: dit zit ook in schoonmaakmiddelen.
• Lood: dit zit ook in batterijen en benzine. Loodvergiftiging leidt tot groeiachterstand, overgeven en hersenbeschadiging.
• Fosfor: dit zit ook in rattengif.
• Methopreen: dit zit ook in vlooienspray.
• Cadmium: dit is een zeer giftig metaal. Het wordt ook in accu’s verwerkt.
• Formaldehyde: dit wordt ook wel gebruikt door begrafenisondernemers. De stof wordt in de wangen van overledenen gespoten. Zo kunnen ze wel een week lang bewaard blijven.
Werkstuktip

Maak een overzicht van de redenen waarom je beter niet kunt gaan roken.

Probeer bij elk nadeel een leuk plaatje te vinden. Bijvoorbeeld een plaatje van iemand met een grauwe huid of hele slechte tanden.

Deze plaatjes kun je in je werkstuk gebruiken.